वर्षा नभएपछि चैते मकै छर्ने ठाउँमा मात्रै खेतबारी बाँझै रहेको छैन, बर्खे मकैसमेत समयमा छर्न नपाएर किसानलाई समस्या भएको छ । प्रायः जेठको १५/२० गते मकै दोस्रो पटक गोड्ने बेला हो । तर धुर्कोटका अधिकांशका बारीमा भर्खरैमात्र मकै छरेका छन् । ‘पहिला जेठको २०/२२ मा दोहोरो मकै खनिन्थ्यो, अहिले भर्खर छरेर सकियो,’ धुर्कोट गाउँपालिका–६ धुरका झुपबहादुर बस्नेत भन्छन्, ‘त्यही पनि वैशाखमा बाँझो बारी भिज्ने पानी नपरेपछि कसैले कसैकसैले त आजभोलि बल्ल छर्दै छन् ।’

मकैसँगै बारीमा यतिबेला सागसब्जी, सिमी, फर्सीलगायत तरकारीका बोट हुर्किसक्थे । यो वर्ष भर्खर कतै रोपिँदै छ भने कतै बल्ल उम्रिएको छ । हिउँदमा समेत वर्षा नभएका कारण गत माघमा लगाएको आलुको उत्पादन घटेको मदाने–६ का किसान लोकहरी कुँवरले बताए । ‘आकाशे पानी पर्दा मेरो खेतमा प्रतिरोपनी १० क्विन्टल आलु फल्थ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले ह्वात्तै घट्यो, यो वर्ष त गाउँमा हरियो साग तरकारी पनि हाहाकार छ ।’

वर्षाको समय बदलिँदा यो वर्ष गुल्मीमा अन्न, तरकारी, फलफूल लगायत बालीनालीलाई असर परेको कृषि ज्ञान केन्द्र गुल्मीका प्रमुख नवराज भण्डारी बताउँछन् । गतवर्ष ३ सय ४१ हेक्टर क्षेत्रफलमा खेती भएको चैते धान यो वर्ष ३ सय १९ हेक्टरमा मात्र खेती भएको छ । ‘पानी नपरेपछि बर्खे मकै छर्नका लागि ढिला भएको छ भने चैतेधान लगाउने क्षेत्रफल घटको छ,’ उनले भने, ‘बर्खे आलुको उत्पादनमा २५ देखि ३० प्रतिशतले कमी आउने देखिएको छ र लिची फुल्ने समयमा पानी नपरेकाले एकदम कम फलेको छ ।’ उनले समयमा पानी नपर्दा खेतीपाती लगाउने क्यालेन्डर नै फेरिन थालेको बताए ।